|
 |
Uluslararası Sermaye ve Osmanlı Maliyesi, 1820-1875
Hüseyin Al
İstanbul, 2007
ISBN 978-9944-5518-7-8 |
Uluslararası Sermaye ve Osmanlı Maliyesi, 1820-1875
Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi, Avrupa Bankacılık Tarihi Birliği ve Tarih Vakfı işbirliği ile düzenlenen Bankacılık ve Finans Tarihi Araştırma Yarışması 2004-2005’te doktora tezi kategorisinde mansiyon ödülü.
Uluslararası finans piyasalarının "altın çağı" olarak genel kabul gören 19. yüzyıl, Batı Avrupa merkezli sermayenin kendi bölgesi dışına çıkarak dünya yüzeyine yayıldığı bir döneme denk düşer. Batı Avrupa sermayesinin yöneldiği alanların başında ise bağımsızlıklarını yeni kazanan veya daha önce borçlanma ilişkisine girilmeyen devletler gelmektedir. Özellikle yüzyılın başlarında eski İspanyol sömürgesi olan Latin Amerika ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanarak uluslararası finansal piyasalarla borçlanma ilişkisine girmeleriyle başlayan süreç, piyasalarda yaşanan krizlerle kısa aralıklı kesintilere uğramakla birlikte, yüzyılın sonuna kadar devam etmiştir.
Elinizdeki bu çalışma, 19. yüzyıl boyunca Batı Avrupa dışında kalan ülkelerin genel olarak bu piyasalardan borçlanma girişimlerini ve borçlanma koşullarını karşılaştırırken, Osmanlı Devleti’nin yaptığı dış borçlanmaların diğer ülkelerin dış borçlanmalarıyla ortak ve farklı yönlerini ortaya koymakta ve devletin bu süreçte yabancı tahvil sahipleriyle yaşadığı sorunları incelemektedir.
 |
Memalik-i Osmaniye Duhanları Müşterekü’l- Menfaa Reji Şirketi. Trabzon Reji İdaresi (1883-1914)
Filiz Dığıroğlu
İstanbul, 2007
ISBN 978-9944-5518-8-5 |
Memalik-i Osmaniye Duhanları Müşterekü’l-Menfaa Reji Şirketi. Trabzon Reji İdaresi (1883-1914)
Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi, Avrupa Bankacılık Tarihi Birliği ve Tarih Vakfı işbirliği ile düzenlenen Bankacılık ve Finans Tarihi Araştırma Yarışması 2004-2005'te yüksek lisans tezi kategorisinde birincilik ödülü.
Osmanlı tütün tekelini elinde bulunduran Tütün Rejisi, Osmanlı Devleti’nin Kırım Harbi’yle başlayan dış borçlanma sürecinin bir sonucu olarak ortaya çıktı. Bu yüzden devletin borçlarına karşılık kurulan Düyun-ı Umumiye İdaresi’nden Reji Şirketi’ne devredilen Osmanlı tütünleri idaresi ve Reji Şirketi’nin uygulamaları son dönem Osmanlı iktisadi ve sosyal tarihi çalışmaları bakımından oldukça önemlidir; çünkü Osmanlı Devleti’nin tütün işletme yetkisini yabancı sermayeye dayalı üçlü bir konsorsiyuma vermesi, kendine has özellikleri olan bir tür özelleştirme modelidir.
1883’te kurulan Reji kısa sürede teşkilatlandı ve tütün ziraatını kontrol edebilmek amacıyla Selanik, İzmir, Halep, Samsun gibi önemli tütün üretim merkezlerinde faaliyete başladı. Trabzon tütün tekelini yönetmeye başlamasının ardından başta Samsun Tütün Fabrikası olmak üzere Samsun Tütün İskelesi ile çarşılar, ambarlar, depolar, tütün fabrikaları, imalathaneler, bayiler, tütün borsası, tütün kaçakçılığı, kolcular ve diğer Reji kurumları iktisadi ve sosyal bir ilişkiler ağı, bir varlık olarak ortaya çıktı.
Büyük ölçüde arşiv ve süreli yayın malzemesine dayalı olarak hazırlanan bu çalışma, Reji İdaresi’nin 1883-1914 yılları arasında Trabzon ve Samsun’daki faaliyetlerini bir bütün olarak inceleyip değerlendirmeyi hedeflemektedir.
 |
European Department Stores and Middle Eastern Consumers: The Orosdi-Back Saga
Uri M. Kupferschmidt
İstanbul, 2007
ISBN 978-9944-5518-9-2 |
European Department Stores and Middle East Consumers: The Orosdi-Back Saga
Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi, Avrupa Bankacılık Tarihi Birliği ve Tarih Vakfı işbirliği ile düzenlenen Bankacılık ve Finans Tarihi Araştırma Yarışması 2004-2005'te bilimsel makale ödülü.
19. yüzyılın küreselleşen dünyasında, Orosdi-Back, İstanbul, Kahire, Beyrut, Tunus ve Bağdat’taki mağazalarıyla tanınan bir ticari işletme haline geldi. Macar subayı Adolf Orosdi, Osmanlı İmparatorluğu’na sığınarak 1855 yılında Galata’da ilk giyim mağazasını açtı. Avusturya-Macaristan kökenli Back ailesiyle birlikte, Orosdi ve oğulları başka yerlerde de benzer mağazalar açtılar.
Merkez mağazaları 1888 yılında Paris’e kayıtlı olduğunda, Filibe, Bükreş, Selanik, İzmir, Kahire, İskenderiye, Tanta ve Tunus gibi şubelerde çoktan şubelerini açmışlar ve Avrupa’nın sınai ve ticari merkezleriyle ticarete başlamışlardı. Açtıkları şubelerle iş hacimleri toptan satıştan perakende satışa doğru yol aldı ve Ortadoğu’nun mağazalar zincirine özgün katkılarda bulundu.
 |
Women, War and Work in the Ottoman Empire: Society for the Employment of Ottoman Muslim Women, 1916-1923” (Les Femmes, la Guerre et le Travail dans l’Empire ottoman: Société pour le Recrutement des Femmes ottomanes musulmanes)
Yavuz Selim Karakışla
İstanbul, 2005
ISBN 975-98125-6-8 |
Premier prix décerné, dans la catégorie de dissertation doctorale, par le Centre d'Archives et de Recherche de la Banque ottomane pour le Concours sur l'Histoire bancaire et financière organisé en 2002, en collaboration avec l'Association européenne pour l'Histoire bancaire et la Fondation pour l'Histoire économique et sociale de la Turquie.
Le 14 Août 1916, l’Union et le Progrès a fondé la Société pour le Recrutement des Femmes ottomanes musulmanes sous l’initiative d’Enver Pasha. L’objectif de la société était de recruter des femmes, qui avaient besoin d’aide matérielle urgente. Dans une courte durée de temps, elle a évalué ples de 14.000 applications et a recruté 8.194 femmes musulmanes. La société est devenue graduellement le plus grand des employeurs de l’Empire ottoman. La dissertation de Yavuz Selim Karakisla éclaircit également la condition de la femme ottomane musulmane dans les années de la Première Guerre mondiale et examine le profil de la société.
 |
Tezyid-i Varidat ve Tenkih-i Masarifat, II. Abdülhamid Döneminde Mali Idare (Les Finances ottomanes durant la Période d’Abdulhamid)
Ö. Faruk Bölükbaşı
İstanbul, 2005
ISBN 975-98125-4-1 |
Premier prix décerné, dans la catégorie de mémoire de maîtrise, par le Centre d'Archives et de Recherche de la Banque ottomane pour le Concours sur l'Histoire bancaire et financière organisé en 2002, en collaboration avec l'Association européenne pour l'Histoire bancaire et la Fondation pour l'Histoire économique et sociale de la Turquie.
Le Sultan Abdülhamid II était un homme d’Etat influent dans le vrai sens du terme. Il a développé un système administratif calqué sur le pouvoir central du Palais de Yildiz. Les finances ottomanes étaient le domaine auquel il a attaché le plus d’importance. Il pensait que l’administration financière était important au point de ne pas être confiée aux mains des financiers. Abdulhamid II a inspecté les finances publiques par l’intermédiaire des commissions, qui fonctionnaient sous sa présidence ou celle des fonctionnaires auxquels il faisait confiance. Les commissions financières détenaient la clé du Trésor public et pouvaient vérifier le compte de chaque sou.
En se concentrant sur ces commissions, Ö. Faruk Bölükbasi examine le fonctionnement de l’administration financière sous le règne d’Abdulhamid II et l’importance de ces institutions dans le système financier à travers des sources primaires. Son ouvrage offre également le panorama financier des dernières années de l’Empire ottoman.
 |
Trade Letters as Instances of Economy, Ideology and Subjectivity
Aliye F. Mataracı
İstanbul, 2005
ISBN 975-98125-5-X |
Trade Letters as Instances of Economy, Ideology and Subjectivity
Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi, Avrupa Bankacılık ve Finans Tarihi Birliği ve Tarih Vakfı işbirliği ile düzenlenen Bankacılık ve Finans Tarihi Araştırma Yarışması 2002'de makale kategorisinde mansiyon.
Mataracı Ailesi'nin 20. yüzyıl başındaki ticari faaliyetlerini konu alan makale, erken Müslüman-Osmanlı girişimciliğinin ve 1908-1918 yılları arasında, İttihad ve Terakki hükümeti dönemindeki sosyo-ekonomik koşulların bir incelemesini sunmaktadır. Aile büyükleriyle yapılan görüşmelerden ve 400 ticari mektuptan yola çıkan yazar, mensubu olduğu ailenin ticaret yaşamındaki gelişimini, Hacı Ahmed Efendi tarafından kurulan müessesenin oğullarına geçişini ve Osmanlı'da yeni yaşam şekilleri ve kimliklerin oluşumunu irdelemektedir.
 |
Bir Galata Bankerinin Portresi: George Zarifi, 1806-1884 (Le Portrait d'un Banquier de Galata: George Zarifi, 1806-1884)
Murat Hulkiender
Istanbul, 2003
ISBN 975-93692-4-9 |
Premier prix décerné, dans la catégorie de mémoire de maîtrise, par le Centre d'Archives et de Recherche de la Banque ottomane pour le Concours sur l'Histoire bancaire et financière organisé en 2000, en collaboration avec l'Association européenne pour l'Histoire bancaire et la Fondation pour l'Histoire économique et sociale de la Turquie.
Ce travail de Murat Hulkiender, basé sur un matériel ample d'archives, reconstruit les différentes phases de la carrière de George Zarifi, débutant en tant que banquier de Galata dans les années 1850, à la suite de la liquidation de la Banque de Constantinople jusqu'à son déclin en 1880. Zarifi a joué, dès le règne d'Abdulaziz, un rôle important dans le financement de l'Etat en tant que fondateur et associé de plusieurs sociétés telles que la Société Générale. L'instabilité politique qui règne après la destitution d'Abdulaziz marque également un tournant dans la carrière de Zarifi. Ses relations étroites avec le Sultan Abdulhamid avant même son arrivée au trône font de Zarifi le banquier le plus important de Galata. Murat Hulkiender éclaircit également, à travers sa carrière de trente ans, l'une des périodes les plus délicates de l'histoire des finances ottomanes.
 |
Osmanli Dis Borclari ve Gözetim Komisyonlari, 1854-1856 (Les Dettes extérieures de l'Empire ottoman et la Commission des Puissances garantes)
Sevket K. Akar, Hüseyin Al
Istanbul, 2003
975-93692-3-0 |
Premier prix décerné, dans la catégorie d'article scientifique, par le Centre d'Archives et de Recherche de la Banque ottomane pour le Concours sur l'Histoire bancaire et financière organisé en 2000, en collaboration avec l'Association européenne pour l'Histoire bancaire et la Fondation pour l'Histoire économique et sociale de la Turquie.
Ce travail commun de Sevket K. Akar et de Hüseyin Al traite des premières tentatives d'endettement extérieur de l'Empire ottoman avant l'établissement de l'Administration de la Dette Publique dans un contexte de déficit budgétaire et de guerres sans répit. L'accent est surtout mis sur les commissions des puissances garantes chargées de la gestion des premiers emprunts ottomans dans les meilleures conditions, leur fonction et la manière avec laquelle la bureaucratie ottomane résiste à la présence de ces institutions. Le processus de domination de l'économie ottomane par les marchés financiers internationaux est retracé à travers la fonction de ces commissions fondées avec tant d'insistance dans les années 1854-55 et le contexte politique de l'époque.
 |
The Imperial Ottoman Bank in Salonica: the First 25 Years, 1864-1890 (La Banque impériale ottomane à Salonique: les Premiers 25 Ans, 1864-1890)
John Karatzoglou
Istanbul, 2003
975-93692-5-7 |
Premier prix décerné, dans la catégorie de prix spécial du jury, par le Centre d'Archives et de Recherche de la Banque ottomane pour le Concours sur l'Histoire bancaire et financière organisé en 2000, en collaboration avec l'Association européenne pour l'Histoire bancaire et la Fondation pour l'Histoire économique et sociale de la Turquie.
Ce travail de John Karatzoglou, entrepris à partir des Archives de la Banque ottomane, reconstruit l'ambiance régnante à la succursale de la banque à Salonique durant le 19ème siècle. Salonique, deuxième grande ville de l'empire sur le continent européen à cette époque, abrite en sein une population cosmopolite formée de Musulmans, de Chrétiens et de Juifs. La succursale de la banque à Salonique reflète à travers son personnel cette structure cosmopolite de l'Empire ottoman ainsi que la ville où elle se trouve.
|
