Dünya Mirası Komitesi (The World Heritage Committee)
21 ülkenin temsilcilerinden oluşan ve konvansiyona imza atan
ülkeler tarafından seçilen Dünya Mirası Komitesi, Dünya Doğal
ve Kültürel Mirası Koruma Konvansiyonu kapsamında aşağıdaki
konulardaki karar organıdır:
- Dünya Mirası Listesi'ne girmeye aday gösterilen değerler
arasından seçim yapmak.
Komite, değerlendirmelerinde iki uluslararası uzman kurumdan
destek alarak yapıyor: Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi
(International Council on Monuments and Sites - ICOMOS) ve
Dünya Koruma Birliği (World Conservation Union - IUCN).
- Dünya Mirası Fonu'nu (World Heritage Fund) teknik ve finansal
ihtiyaçlar doğrultusunda yönlendirerek, listedeki değerlerin
korunmasını sağlamak.
Dünya Mirası Kriterleri
Dünya Mirası Listesi (The World Heritage List), her yıl komite
tarafından yeni adayların listeye alınması ve yeni ülkelerin
konvansiyonu imzalamasıyla büyüyor. Kültürel ya da doğal bir
varlığın listeye girebilmesi için, komite tarafından belirlenen
kriterlere uygun olması gerekiyor. Dünya Doğal ve Kültürel
Mirası Koruma Konvansiyonu'nun tanımladığı kriterler, Dünya
Mirası Komitesi tarafından düzenli olarak güncelleniyor.
Dünya Kültür Mirası Kriterleri
Kültürel varlıkların dünya mirası listesine alınma kriterleri,
her zaman, birbirlerine kıyasla ve konvansiyonun birinci maddesinde
yer alan aşağıdaki tanımlar çerçevesinde değerlendiriliyor:
Anıtlar: Tarih, sanat veya bilim açısından, istisnai düzeyde
evrensel bir değere sahip mimari eserler, anıtsal değerdeki
heykeltraşlık veya resim eserleri, arkeolojik nitelikteki parça
veya yapılar, kitabeler, mağara veya parça toplulukları.
Yapı Toplulukları: Mimarileri, bütünlükleri veya peyzajla
bütünleşmeleri nedeniyle, tarih, sanat veya bilim açısından
istisnai düzeyde evrensel bir değere sahip ayrı veya toplu
halde bulunan yapılar.
Sitler: Tarihi, estetik, etnolojik veya antropolojik açıdan
istisnai düzeyde evrensel bir değere sahip olan, arkeolojik
sitlerin de dahil olduğu, insan tasarımı eserlerin veya doğayla
insanın birlikte yarattıkları eserlerin bulunduğu alanlar.
Bir anıtın, yapı topluluğunun veya sitin dünya mirası listesine
alınması önerildiğinde, istisnai düzeyde evrensel değere sahip
bir varlık olarak değerlendirilmesi için, komitenin bu varlığın
aşağıdaki kriterlerden en az birine ve özgünlük kıstasına uyduğunu
tespit etmesi gerekiyor. Diğer bir deyişle, her varlığın aşağıdaki
şartları yerine getirmesi bekleniyor:
1. Yaratıcı insan dehasının ürünü olması
2. Belli bir zaman diliminde veya kültürel mekanda, mimarinin
veya teknolojinin, anıtsal sanatların gelişiminde, şehirlerin
planlanmasında veya peyzajların yaratılmasında, insani değerler
arasındaki önemli etkileşimi göstermesi
3. Kültürel bir gelenek veya yaşayan ya da kayıp bir uygarlığın
tek veya en azından istisnai tanıklığını yapması
4. İnsanlık tarihinin bir veya birden fazla anlamlı dönemini
temsil eden yapı tipinin ya da mimari veya teknolojik veya
peyzaj topluluğunun değerli bir örneğini sunması
5. Bir (veya birden fazla) kültürü temsil eden geleneksel insan
yerleşimine veya toprağın kullanımına ilişkin önemli bir örnek
sunması ve özellikle bu örneğin, geri dönüşü olmayan değişimlerin
etkisiyle dayanıklılığını yitirmesi
6. İstisnai düzeyde evrensel bir anlam taşıyan olaylar veya
yaşayan gelenekler, fikirler, inançlar veya sanatsal ve edebi
eserlerle doğrudan veya maddeten bağlantılı olması
Dünya Mirası Listesi (The World Heritage List)
Dünya Mirası Listesi'nde, 3 Temmuz 2003 itibarıyla, 128 ülkeye
ait 754 varlık bulunuyor. Bunların 582'si kültürel, 149'u doğal,
23'ü ise kültürel ve doğal varlık. Liste, komitenin bir sonraki
toplantısının yapılacağı Temmuz 2004'te güncellenecek.
Türkiye'nin "Dünya Mirası"
1985 Tarihi Yarımada ve Galata Kültürel
1985 Göreme ve Kapadokya Doğal
1985 Divriği Cami ve hastanesi Kültürel
1986 Hattuşa Kültürel
1987 Nemrut Kültürel
1988 Xanthos-Letoon Kültürel
1988 Hierapolis-Pamukkale Doğal
1994 Safranbolu Kültürel
1998 Truva Kültürel
Panel sayfasına dönüş
|
